#StayHappening
Sat Nov 21 2026 at 09:00 am to 04:00 pm UTC+01:00

Zabytki toruńskie młodszego pokolenia: 23. "TORUŃ – MIASTO NAD WISŁĄ..."

  • Słowackiego 8, 87-100 Torun, Poland · Toru?
Ksi\u0105\u017cnica Kopernika\u0144ska w Toruniu Publisher / Host Książnica Kopernikańska w Toruniu
Share
Zabytki toru\u0144skie m\u0142odszego pokolenia: 23. "TORU\u0143 \u2013 MIASTO NAD WIS\u0141\u0104..."
Advertisement
𝙕𝙖𝙗𝙮𝙩𝙠𝙞 𝙩𝙤𝙧𝙪𝙣́𝙨𝙠𝙞𝙚 𝙢ł𝙤𝙙𝙨𝙯𝙚𝙜𝙤 𝙥𝙤𝙠𝙤𝙡𝙚𝙣𝙞𝙖: 𝟮𝟯. "𝙏𝙊𝙍𝙐𝙉́ – 𝙈𝙄𝘼𝙎𝙏𝙊 𝙉𝘼𝘿 𝙒𝙄𝙎Ł𝘼̨: 𝙣𝙖𝙙𝙗𝙧𝙯𝙚𝙯̇𝙚, 𝙯̇𝙮𝙘𝙞𝙚 𝙘𝙤𝙙𝙯𝙞𝙚𝙣𝙣𝙚, 𝙖𝙧𝙘𝙝𝙞𝙩𝙚𝙠𝙩𝙪𝙧𝙖"
„Wisła” w tytule konferencji „Zabytków toruńskich młodszego pokolenia” może zdziwić, acz nie powinna – nie stanowi zabytku sama w sobie, ale jest nośnikiem wartości dziedzictwa niematerialnego Torunia. Jest jego częścią niezwykle istotną jako rzeka, która daje życie, dzieli i łączy, która „służyła” różnym celom i pełniła wielorakie funkcje, a te przekładają się na dziedzictwo materialne.
Chcemy zastanowić się nad dzisiejszą relacją Torunia i Torunian z Wisłą – bo już nie „twarzą do rzeki”, a raczej plecami lub tyłem. Także nad dzisiejszą relacją do nadbrzeża, ikonicznej panoramy Torunia od strony Wisły – czy jest dziełem skończonym? Nadbrzeże skrywa relikty przeszłości sprzed wieków, tj. pozostałości średniowiecznego klasztoru i kościoła ss. Benedyktynek, skutecznie „ukryte”, tj. zasypane podczas urządzania Bulwaru u schyłku lat 70. ** w. To zaledwie pół wieku temu, a jakże inny stosunek do dziedzictwa.
Dowiemy się, do czego „służyła” Wisła miastu i mieszkańcom oprócz oczywistych funkcji komunikacyjnych, obronnych, handlowych, dających zatrudnienie, także higienicznych, sportowych, rozrywkowych.
Poruszony zostanie wątek regulacji Wisły w XIX w. i jego znaczenia dla kształtowania i życia miasta. Uregulowane koryto rzeki stanowi materialne świadectwo ważnego etapu w dziejach Torunia i innych miast korzystających z sąsiedztwa Wisły, element technicznego dziedzictwa kulturowego i osiągnięcie inżynierskie.
Architektura związana z Wisłą to zarówno obiekty Twierdzy Toruń: Koszary Nadwiślańskie, fortyfikacje, most żelazny o wymowie pomnika ku chwale krzyżackiego Torunia i niemieckiej państwowości, jak i przystań wioślarska na lewobrzeżu z okresu II RP. W odniesieniu do architektury fortecznej poznamy ciekawy projekt rewitalizacji Fortu X ilustrujący, że zabytek to zasób, a nie ograniczenie.
Codzienności, ale i architektury dotyczą opracowania na temat łaźni/łazienek i plaż nad Wisłą, łącznie ze służąca im „architekturą okazjonalną”, a także knajp – tu ciekawe ustalenia dotyczące tych najstarszych w Toruniu (pruski mur) oraz kompleksu rekreacyjnego Jacoba Dilla na lewobrzeżu. Po raz pierwszy też obszernie o toruńskich armatorach i historii przewozu.
Nie może zabraknąć opowieści o „Festiwalu Wisły”, który przywraca Wiśle życie i rzekę miastu. To największy w Polsce spływ tradycyjnych łodzi i statków rzecznych, z wieloma atrakcjami i wydarzeniami na wodzie i nadbrzeżach kilku nadwiślańskich miast. W tym roku Festiwal obchodzi 10-lecie.
Do tego dyskusja, jak zawsze, zapewne szczególnie ciekawa w odniesieniu do tematów panoramy czy reliktów średniowiecznych na Bulwarze Filadelfijskim.
ℙℝ𝕆𝔾ℝ𝔸𝕄
𝙂𝙤𝙙𝙯. 𝟵.𝟬𝟬 𝙋𝙤𝙬𝙞𝙩𝙖𝙣𝙞𝙚, 𝙬𝙥𝙧𝙤𝙬𝙖𝙙𝙯𝙚𝙣𝙞𝙚
• Tomasz Krzemiński,UMK, Bardzo długie pożegnanie: Toruń i Wisła w XIX – XXI wieku
• Katarzyna Kubiak-Wójcicka, UMK, Marcin Gorączko, Politechnika Bydgoska, Regulacja Wisły w rejonie Torunia: przyczyny, przebieg i skutki
Dyskusja
• Piotr Koziej, Panorama Torunia – dzieło skończone?
• Leszek Kotlewski, Dziedzictwo archeologiczne nabrzeża wiślanego w Toruniu: historia jego współczesnych badań
Dyskusja
𝙂𝙤𝙙𝙯. 𝟭𝟭.𝟯𝟬 𝙋𝙧𝙯𝙚𝙧𝙬𝙖 𝙣𝙖 𝙠𝙖𝙬𝙚̨/𝙝𝙚𝙧𝙗𝙖𝙩𝙚̨
𝙂𝙤𝙙𝙯. 𝟭𝟮.𝟬𝟬
• Adam Kowalkowski, Muzeum Twierdzy Toruń, Fortyfikacje toruńskiego nabrzeża
• Przemysław Gawęda, Pracowania Reżyserii Architektury Archigeum, Fort X w Toruniu: zabytek jako zasób – nie ograniczenie. O współczesnym wykorzystaniu dziedzictwa architektonicznego
Dyskusja
• Katarzyna Kluczwajd, WBP Książnica Kopernikańska, Wiktorią czy Wywrotką na drugi brzeg? Z historii armatorów i przewozu przez Wisłę w Toruniu
• Aleksander Wiśniewski, UMK, Więcej niż droga na drugi brzeg: ideologiczne funkcje toruńskich mostów
Dyskusja
𝙊𝙠𝙤ł𝙤 𝙜𝙤𝙙𝙯. 𝟭𝟰.𝟬𝟬
• Katarzyna Kluczwajd, Nadwiślańskie łazienki, plaże i wyszynki w dawnym Toruniu
• Michał Pszczółkowski, ASP Gdańsk, Przystań narodowa: styl dworkowy nad Wisłą
Dyskusja
• Wojciech Buller, Magazyn solny w Dybowie pod Toruniem w latach 1806-1815
• Jacek Kiełpiński, Marcin Karasiński, Czas na Wisłę: 10 lat Festiwalu Wisły
• Impresja ze spaceru Stowarzyszenia Toruńskie Spacery Fotograficzne
Dyskusja
𝙂𝙤𝙙𝙯. 𝟭𝟲.𝟬𝟬 𝙋𝙤𝙙𝙨𝙪𝙢𝙤𝙬𝙖𝙣𝙞𝙚, 𝙯𝙖𝙠𝙤𝙣́𝙘𝙯𝙚𝙣𝙞𝙚 𝙤𝙗𝙧𝙖𝙙

Organizatorzy:
Oddział Toruński Stowarzyszenia Historyków Sztuki
WBP Książnica Kopernikańska
Advertisement

Event venue

Słowackiego 8, 87-100 Torun, Poland, ulica Juliusza Słowackiego 8, 87-100 Toruń, Polska, Toru?, Poland

Tickets
Concerts, fests, parties, meetups — all the happenings, one place.

Discover more events by tag

Ask AI if this event suits you

Keep the plans coming

More events in Toru?

Toru? is happening.

See everything else that’s on — concerts, markets, comedy and more.