Advertisement
👉 Misterium „Lublin. Fuga śmierci,⏰ godz. 9.00,
📌 Początek w miejscu gdzie znajdowała się Wielka Synagoga Maharszala.
Misterium „Lublin. Fuga śmierci” rozpocznie się 3 listopada 2026 roku o godzinie 9:00 w miejscu gdzie znajdowała się Wielka Synagoga. Następnie uczestnicy przejdą pod mural przy rzece Czechówce tam zostanie przeczytany wiersz Jakuba Glatsztejna „Umarli nie chwalą Boga” (w tłumaczeniu z jidysz Moniki Adamczyk-Garbowskiej), w którym Lublin stał się dla poety figurą Zagłady. Stąd uczestnicy Misterium przejdą na plac Zamkowy. Wysłuchamy tam audycji z Detektora Pamięci, opartej na relacjach świadków historii dotyczących wydarzeń z 3 listopada 1943 roku. Następnie zabrzmi „Fuga śmierci” – wiersz Paula Celana.
3 i 4 listopada 1943 roku Niemcy rozstrzelali w ramach tzw. akcji „Erntefest” („Dożynki”) 42 tysiące żydowskich więźniów obozów na Majdanku oraz w Trawnikach i Poniatowej. Egzekucja na Majdanku rozpoczęła się świtem 3 listopada – więźniów wyprowadzano nad wykopane przez nich wcześniej rowy i tam zabijano strzałem w tył głowy. Równolegle taka egzekucja odbywała się w Trawnikach. Dla zagłuszenia wystrzałów i krzyków ofiar oprawcy zainstalowali na samochodach megafony, z których emitowali muzykę. W egzekucji na Majdanku zginęło 18 tysięcy osób, a w Trawnikach – 10 tysięcy. Następnego dnia identyczną operację Niemcy przeprowadzili w Poniatowej, gdzie rozstrzelali 14 tysięcy żydowskich więźniów. Operacja ta była ostatnim etapem rozpoczętej w Lublinie 16 marca 1942 roku akcji „Reinhardt”, której celem było wymordowanie wszystkich Żydów przebywających w Generalnym Gubernatorstwie.
Opis egzekucji Żydów na Majdanku, podczas której grała muzyka, stał się bezpośrednią inspiracją dla poety Paula Celana do napisania wiersza „Fuga śmierci”. Jest on uznawany za jeden z najważniejszych tekstów poetyckich w literaturze światowej związanych z Zagładą.
Misterium „Lublin. Fuga śmierci”, przygotowane przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”, podkreśla związek tego wiersza z wydarzeniami z 3 i 4 listopada 1943 roku. Misterium odbyło się po raz pierwszy w dniu 3 listopada 2024 roku. Chcemy, żeby stało się symbolem upamiętnienia ofiar operacji „Erntefest” kończącej trwającą od 16 marca 1942 roku akcję „Reinhardt”, ale też 2 milionów zabitych Żydów podczas całej tej akcji.
Misterium jest pomyślane jako wspólne przejście wokół wzgórza zamkowego (dawnymi ulicami: Jateczna i Szeroka). Przejściu towarzyszy wystukiwany przez uczestników na specjalnie przygotowanych klawesach (opieczętowane drewniane deseczki, które uczestnicy mogą zabrać ze sobą do domów) ostinatowy rytm.
👉 Punktem kulminacyjnym Misterium jest rytmiczne, chóralne odczytanie wiersza Paula Celana „Fuga śmierci” w tłumaczeniu Piotra Lachmana. Wykona je Chór Ergo Cantemus II LO im. Hetmana Jana Zamoyskiego pod dyrekcją Ireny Sołtan-Wąsik.
Advertisement
Event venue
Grodzka 21, 20-112 Lublin, Poland, ulica Grodzka 21, 20-112 Lublin, Polska, Lublin, Poland
Tickets
Concerts, fests, parties, meetups — all the happenings, one place.