#StayHappening
Wed, 04 Nov, 2026 at 05:00 pm UTC+01:00

Jak średniowieczni rolnicy zastąpili słonie i nosorożce w Europie | Piwnice, metanol i radioteleskop

  • Collegium Maximum UMK · Toru?
Uniwersytet Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu Publisher / Host Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Share
Jak \u015bredniowieczni rolnicy zast\u0105pili s\u0142onie i nosoro\u017cce w Europie | Piwnice, metanol i radioteleskop
Advertisement
W środę 4 listopada zapraszamy do Collegium Maximum, gdzie odbędą się dwa kolejne wykłady w ramach Roku Popularyzacji Nauki na UMK.
📅 𝗞𝗶𝗲𝗱𝘆: 4 listopada, start o godz. 17:00
📍 𝗚𝗱𝘇𝗶𝗲: Collegium Maximum, Plac Rapackiego 1, Toruń
🆓 𝗪𝘀𝘁𝗲̨𝗽 𝘄𝗼𝗹𝗻𝘆!
🔴 Transmisja na żywo na kanale UMK TV >> https://www.youtube.com/@UMKTV_YT/streams
Dołącz do nas!
🟡 𝐖𝐘𝐊Ł𝐀𝐃 - godz. 17:00
"Jak średniowieczni rolnicy zastąpili słonie i nosorożce w Europie - bioróżnorodność, którą tracimy"
🎤 prof. dr hab. Adam Izdebski z Instytutu Studiów Zaawansowanych
Bioróżnorodność stała się znanym wszystkim słowem-kluczem opisującym „zdrową" przyrodę. Właśnie ją tracimy i jest to dla nas powód do obaw. Ale czy bioróżnorodność była zawsze tym samym? Czy ludzie zawsze mieli na nią negatywny wpływ? Odpowiedzi na te pytania będzie można poznać podczas wykładu, który przeniesie uczestników w czasie pomiędzy klasztorne posiadłości spod panowania Karola Wielkiego, wyludnione wsie Europy Zachodniej aż po wybuchu Czarnej Śmierci, i krajobrazy sprzed ostatniego zlodowacenia, kiedy nasz kontynent przemierzali wielcy roślinożercy.
prof. dr hab. Adam Izdebski – historyk, profesor ekologii człowieka na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pełni funkcję głównego badacza (Principal Investigator) w ramach grantu ERC Synergy „EUROpest”, poświęconego badaniu epidemii w późnym średniowieczu i wczesnej nowożytności. W latach 2018–2025 kierował niezależną grupą badawczą zajmującą się historią środowiskową w Instytucie Nauki o Historii Człowieka (później: Instytucie Geoantropologii) im. Maxa Plancka w Jenie.
Jego zainteresowania badawcze obejmują zmiany klimatu, pandemie, bioróżnorodność oraz wzajemne oddziaływanie rozwoju gospodarczego i dynamiki ekologicznej w późnym holocenie. Angażował się w szereg inicjatyw łączących naukę z polityką, a od maja 2025 roku pełni funkcję wiceprzewodniczącego Grupy Głównych Doradców Naukowych przy Komisji Europejskiej.

🟠 𝐖𝐘𝐊Ł𝐀𝐃 - godz. 18:00
"Piwnice, metanol i radioteleskop: tajemnice masywnych protogwiazd"
🎤 dr hab. Anna Bartkiewicz, prof. UMK - Prodziekan Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej UMK
Niebo nie kończy się na tym, co widzimy gołym okiem czy teleskopem, przez ostatnie dekady radioastronomia pokazała niewidzialny wcześniej wszechświat. Fale radiowe docierające z Kosmosu pozwalają zajrzeć tam, skąd światło nie dociera do nas.
32-metrowy radioteleskop UMK znajdujący się w Piwnicach koło Torunia, od ponad 20 lat zbiera sygnały związane z cząsteczkami metanolu uformowanymi wokół młodych, masywnych gwiazd. W gęstych obłokach gazu i pyłu tworzą się naturalne masery, czyli mikrofalowe odpowiedniki laserów. Dzięki nim można śledzić taniec materii wokół rodzących się protogwiazd w Drodze Mlecznej.
Unikatowa baza danych toruńskiej anteny wskazuje na nieoczekiwane zjawiska zachodzące na przestrzeni tygodni, czy lat i jest podstawą badań z wykorzystaniem układu kilku radioteleskopów. Podczas wykładu przedstawione zostaną mapy radiowe takich obszarów, a także astrometryczne pomiary o bardzo wysokiej czułości i precyzji wskazujące na ruch metanolowych chmur. Słuchacze zobaczą mapy i widma z toruńskich obserwacji oraz dowiedzą się, co z nich wynika, czy zrozumieliśmy już jak rodzą się masywne gwiazdy w naszej Galaktyce.

dr hab. Anna Bartkiewicz, prof. UMK - radioastronomka pracującą w Instytucie Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jej głównym tematem badań są kosmiczne masery dochodzące do powierzchni Ziemi z różnych zakątków Kosmosu w zakresie fal radiowych. Przy pomocy maserów metanolu i wody bada narodziny gwiazd masywnych w Drodze Mlecznej, które ukryte w gęstych kokonach gazu i pyłu są niewidoczne w innych zakresach promieniowania elektromagnetycznego.
Należy do toruńskiej grupy spektroskopowej, która korzysta z 32-metrowego radioteleskopu w Piwnicach oraz z europejskiej i amerykańskich sieci interferometrycznych (EVN, VLA, VLBA, ALMA). Współpracuje z zespołami z Niemiec, Holandii, Włoch, RPA, Kanady, należy do międzynarodowych gryp badawczych BeSSeL, M2O. Jednym z kluczowych odkryć jest odkrycie pierścieniowych struktur emisji maserowej metanolu związanej z masywnymi protogwiazdami.
Obecnie prowadzi badania w ramach grantu Opus Narodowego Centrum Nauki poświęconego maserom jako narzędziu do wykrywania wybuchów akrecyjnych masywnych protogwiazd.
***
🗺️ Sprawdź, co jeszcze przygotowaliśmy w ramach 𝗥𝗼𝗸𝘂 𝗣𝗼𝗽𝘂𝗹𝗮𝗿𝘆𝘇𝗮𝗰𝗷𝗶 𝗡𝗮𝘂𝗸𝗶 𝗻𝗮 𝗨𝗠𝗞
Cały cykl na UMK obejmie zagadnienia związane z:
🔸kulturą i historią,
🔸zdrowiem,
🔸sztuczną inteligencją,
🔸komunikacją wizualną,
🔸naukami ścisłymi.
🗓️ Co w programie?
Harmonogram spotkań oraz dodatkowe szczegóły dotyczące wydarzeń można na bieżąco sprawdzać na stronie 𝗥𝗼𝗸𝘂 𝗣𝗼𝗽𝘂𝗹𝗮𝗿𝘆𝘇𝗮𝗰𝗷𝗶 𝗡𝗮𝘂𝗸𝗶 𝗻𝗮 𝗨𝗠𝗞 >> https://popularyzacja.umk.pl/pages/home/
***
Rok Popularyzacji Nauki na UMK - projekt finansowany ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Advertisement

Event venue

Collegium Maximum UMK, plac Mariana Rapackiego 4, 87-100 Toruń, Polska, Toru?, Poland

Tickets
Concerts, fests, parties, meetups — all the happenings, one place.

Discover more events by tag

Ask AI if this event suits you

Keep the plans coming

More events in Toru?

Toru? is happening.

See everything else that’s on — concerts, markets, comedy and more.