Advertisement
🎥 „Nie ma filmu bez operatora” – powiedział kiedyś wybitny operator (jak mówi się dziś: autor zdjęć filmowych) Vilmos Zsigmond. Można wyobrazić sobie film bez scenografii, muzyki, aktorów, a więc i bez kostiumów, ba! – nawet nakręcony bez reżysera. Ale ktoś musi sprawić, że obraz zostanie zarejestrowany kamerą. Tym kimś jest operator. Oczywiście jego funkcja od dawna nie polega na naciśnięciu guzika w kamerze. Zawód ten, wprawdzie długo traktowany jak dziedzina wyłącznie techniki, rzemiosła, od lat uchodzi za w znacznej mierze twórczy, artystyczny. No bo skoro kino jest głównie sztuką wizualną, autora zdjęć uważa się za jednego z najbliższych partnerów reżysera w kreowaniu ekranowych światów.ℹ Prelekcje przed filmami wygłosi i dyskusje po projekcjach poprowadzi Andrzej Bukowiecki.
ℹ Opracowanie programu przeglądu: Lidia Mikulska-Pawłowska, Andrzej Bukowiecki
ℹ Organizator przeglądu: Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny (FINA)
W naszym przeglądzie, na przykładach dziewięciu głośnych filmów, przybliżymy kunszt sławnych operatorów, zarówno amerykańskich – Gregga Tolanda czy Vilmosa Zsigmonda (z pochodzenia Węgra), jak i europejskich: Freddiego Francisa, Svena Nykvista, Giuseppe Rottuno. Sławną w świecie, powojenną polską szkołę operatorów reprezentują jej trzej czołowi przedstawiciele: Jerzy Lipman, Jerzy Wójcik i Witold Sobociński. Mistrzów kamery mieliśmy także przed wojną, jednym z nich był Seweryn Steinwurzel, toteż przegląd otworzy film z jego rewelacyjnymi zdjęciami: „Dziewczęta z Nowolipek” (1937) Józefa Lejtesa.
HARMONOGRAM
Najbliższy pokaz:
📅 8.10.2026 r. godz. 11:00
🎬 DZIEWCZĘTA Z NOWOLIPEK, 1937, reż. Józef Lejtes
🎥 operator: Seweryn Steinwurzel
🎞 projekcja z taśmy 35 mm
ℹ film znajduje się na Liście Polskiego Dziedzictwa Filmowego, którą tworzy Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny
Dziewczęta z Nowolipek zajmują szczególne miejsce w pejzażu polskiego kina lat 30. Gdy ekrany były zdominowane przez opowieści z wyższych sfer oraz komedie pomyłek, Lejtes skierował kamerę ku losom szarego człowieka. Film dokumentuje trudy i znoje nieuprzywilejowanych mieszkańców Warszawy, przez co nabiera wartości świadectwa swojej epoki. Niebagatelną rolę odegrał tu mariaż kina i literatury – Dziewczęta z Nowolipek powstały na podstawie uznanej powieści Poli Gojawiczyńskiej o tym samym tytule. Książka, opublikowana w połowie lat 30., została entuzjastycznie przyjęta przez krytykę i czytelników. Autorka, czerpiąc z własnej biografii i doświadczeń rówieśniczek, stworzyła opowieść spod znaku realizmu społecznego. Jej centrum stanowi kobiecy los, naznaczony cierpieniem i kształtowany przez uwarunkowania społeczne. Współcześnie Gojawiczyńską określa się mianem „matki-fundatorki dzisiejszej twórczości kobiet” (I. Iwasiów, Gender dla średniozaawansowanych. Wykłady szczecińskie, Warszawa 2004). Co istotne, sama pisarka aktywnie uczestniczyła w pracy nad ekranizacją, dzięki czemu ton realizmu społecznego w filmie został wzmocniony.
Pozostałe pokazy:
📅 12.11.2026 r. godz. 11:00
🎬 WSZYSTKO NA SPRZEDAŻ, 1968, reż. Andrzej Wajda
🎥 operator: Witold Sobociński
📅 17.12.2026 r. godz. 11:00
🎬 FANNY I ALEKSANDER, 1982, reż. Ingmar Bergman
🎥 operator: Sven Nykvist
📅 21.01.2027 r. godz. 11:00
🎬 CZŁOWIEK SŁOŃ, 1980, reż. David Lynch
🎥 operator: Freddie Francis
📅 18.02.2027 r. godz. 11:00
🎬 OBYWATEL KANE, 1941, reż. Orson Welles
🎥 operator: Gregg Toland
📅 11.03.2027 r. godz. 11:00
🎬 POTOP REDIVIVUS, 1974/2014, reż. Jerzy Hoffman
🎥 operator: Jerzy Wójcik
📅 08.04.2027 r. godz. 11:00
🎬 CAŁY TEN ZGIEŁK, 1979, reż. Bob Fosse
🎥 operator: Giuseppe Rotunno
📅 20.05.2027 r. godz. 11:00
🎬 NÓŻ W WODZIE, 1961, reż. Roman Polański
🎥 operator: Jerzy Lipman
📅 17.06.2027 r. godz. 11:00
🎬 STRACH NA WRÓBLE, 1973, reż. Jerry Schatzberg
🎥 operator: Vilmos Zsigmond
🎫 Bilety: 5 zł
✨ Zapraszamy!
Advertisement
Event venue
Narbutta 50A, 02-541 Warsaw, Poland, ulica Ludwika Narbutta 50A, 02-541 Warszawa, Polska, Warsaw, Poland
Tickets
Concerts, fests, parties, meetups — all the happenings, one place.