Advertisement
Zapraszamy do uczestnictwa w międzynarodowej konferencji naukowej "Zrozumieć Borowskiego", która odbędzie się w Krakowie w dniach 8–9 października 2026 na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także na wydarzenia towarzyszące zaplanowane na 10 października w Pałacu Potockich. Chcemy pogłębić refleksję nad twórczością Tadeusza Borowskiego, którego najczęściej postrzega się jako klasyka literatury lagrowej. Choć tytuł to zasłużony, może utrudniać dostrzeżenie oryginalności i literackiego wyrafinowania jego pisarstwa. W roku 2026, w którym przypada 75. rocznica śmierci Borowskiego, zależy nam na ukazaniu jego zwielokrotnionego portretu. Jesteśmy przekonani, że pozostaje on w skali światowej jednym z najważniejszych pisarzy, którzy ukazywali niewygodną prawdę o dwudziestowiecznym ludobójstwie. Niemniej siła jego twórczości nie ogranicza się jedynie do wymiaru świadectwa. To ponadczasowa literatura, która wciąż nie daje spokoju i skrywa wiele tajemnic. Jej wyjątkowość staje się wyraźniejsza, gdy sytuuje się ją obok prozy Imre Kertésza, Primo Leviego, Warłama Szałamowa czy Jorge Semprúna. Niedoceniane poza Polską dzieło Borowskiego zmusza do przedefiniowania kanonu literatury ** wieku. Mamy nadzieję, że nasza konferencja przyczyni się do przyznania pisarzowi należnego mu miejsca. Twórczość Borowskiego, związana z życiem węzłem szczególnie mocnym, bo zakotwiczonym w traumie wojennej i obozowej, nie przestaje być źródłem tyleż aktualnych, co bolesnych dla naszej współczesności pytań.
Program wydarzenia:
8 października (czwartek, ul. Gołębia 16, s. 42)
12.00-12.15 Uroczyste Otwarcie Konferencji. Dziekan Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, dr hab. Jarosław Fazan, prof. UJ
PANEL I. Prowadzenie: Pau Freixa Terradas
12.15-12.45 Sławomir Buryła (Uniwersytet Warszawski), Opowiadania Tadeusza Borowskiego na tle prozy o wojnie i okupacji
12.45-13.05 Kris Van Heuckelom (Katholieke Universiteit Leuven), Miejsce twórczości Tadeusza Borowskiego we współczesnym kanonie literatury obozowej (perspektywa paramuzealna)
13.05-13.25 Giovanna Tomassucci (Università di Pisa), Ja, my, Ty i różni Tadkowie. Gatunki i formy narracji w obozowym pisarstwie Tadeusza Borowskiego
13.25-13.55 dyskusja
14.00-15.00 przerwa obiadowa
PANEL II. Prowadzenie: Sławomir Buryła
15.00-15.20 Pau Freixa Terradas (Universitat de Barcelona), „Nieznany język” Borowskiego. O niewyrażalności obozowego doświadczenia na przykładzie Ojczyzny
15.20-15.40 Luca Bernardini (Università degli Studi di Milano), Tadeusz Borowski a niewiarygodny narrator
15.40-16.00 Anna Ciostek (Uniwersytet Warszawski), Proza wojenna Tadeusza Borowskiego w tłumaczeniu na francuski – wyzwania wobec lakunarności i implicytności kulturemów
16.00-16.20 Maja Jarnuszkiewicz (Uniwersytet Jagielloński), Soc-apokryf, przeszczep, ciasto w dzieży, literatura – czyli zjawisko „Borowski” w ujęciu Wiktora Woroszylskiego
16.20-16.50 dyskusja i zakończenie pierwszego dnia obrad
9 października (piątek, ul. Gołębia 16, s. 42)
PANEL III. Prowadzenie: Łukasz Tischner
9.30-9.50 Ewa Kołodziejczyk (Instytut Badań Literackich PAN), „Sprawa” Borowskiego, „sprawa” Miłosza. Na marginesie wiersza "Na śmierć Tadeusza Borowskiego"
9.50-10.10 Anna Szczepan-Wojnarska (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego), Wibracja jako metafora istnienia w wybranych wierszach Tadeusza Borowskiego
10.10-10.30 Ewelina Suszek (Akademia Tarnowska), Midasowe znamię. Złoto w poezji Tadeusza Borowskiego
10.30-11.00 dyskusja
11.00-11.30 przerwa kawowa
PANEL IV. Prowadzenie: Anna Szczepan-Wojnarska
11.30-11.50 Łukasz Tischner (Uniwersytet Jagielloński), Tym jest poezja, która nie ocala. Kilka uwag o "Pożegnaniu z Marią" Tadeusza Borowskiego
11.50-12.10 Dorota Siwor (Uniwersytet Jagielloński), „Ciało międzygraniczne” w wojennej poezji Borowskiego
12.10-12.30 Magdalena Amroziewicz (Uniwersytet Jagielloński), Borowski. „Ziemia jest snem”
12.30-13.00 dyskusja
13.00-14.00 przerwa obiadowa
PANEL V. Prowadzenie: Ewa Kołodziejczyk
14.00-14.20 Justyna Szczęsna (Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu), „Nienawidzę tego życia na trupie”. Borowski monachijski
14.20-14.40 Bartłomiej Krupa (Instytut Badań Literackich PAN), Borowski-dipis
14.40-15.00 dyskusja
15.00-15.20 przerwa kawowa
PANEL VI. Prowadzenie: Dorota Siwor
15.20-15.40 Aleksandra Szczepan (Uniwersytet Jagielloński),
Agata Pietrasik (Freie Universität Berlin), Naczelny świadek? Tadeusz Borowski i negocjowanie języka po Zagładzie
15.40-16.00 Aleksandra E. Kumala (Uniwersytet Jagielloński), „Sfery milczenia”? Postaci pipli w opowiadaniach obozowych Tadeusza Borowskiego
16.00-16.30 dyskusja i zakończenie konferencji
Wydarzenia towarzyszące
10 października, sobota (Pałac Potockich, Rynek Główny 20):
14.00 Tłumaczyć niewyrażalne? O przekładach prozy obozowej Tadeusza Borowskiego. Rozmowa Magdy Heydel z Pau Freixą Terradasem i Lucą Bernardinim
15.00 „Miłość, oczywiście, że miłość!”. Czytanie tekstów Tadeusza Borowskiego w wyborze Pau Freixy Terradasa. Występują: Hubert Bielecki, Marta Marzec, Aneta Płaza-Stępień, Klara Racoń, Wiktoria Szelest; opieka reżyserska: Monika i Miłosz Markiewiczowie
16.00 Literackie laboratorium Tadeusza Borowskiego.
Wykład prof. Luby Jurgenson (Sorbonne Université)
Komitet Organizacyjny:
Dr Magdalena Amroziewicz (Uniwersytet Jagielloński)
Prof. dr hab. Sławomir Buryła (Uniwersytet Warszawski)
Prof. Pau Freixa Terradas (Uniwersytet Barceloński)
Dr hab., prof. UJ Dorota Siwor (Uniwersytet Jagielloński)
Dr hab., prof. Łukasz Tischner (Uniwersytet Jagielloński)
Advertisement
Event venue
Gołębia 16, 31-007 Kraków, Poland, ulica Gołębia 16, 31-007 Kraków, Polska, Krakow, Poland
Tickets
Concerts, fests, parties, meetups — all the happenings, one place.