Advertisement
▪ Karolina Grzywnowicz. Odwrażliwianie▪ 16.10.2026 – 10.01.2027
▪ kuratorka: Katarzyna Kołodziej-Podsiadło
▪ Otwarcie wystawy 15.10 (czwartek), wyjątkowo o godz. 18:00.
W najnowszych pracach Karolina Grzywnowicz podejmuje temat politycznego wymiaru zmysłów — przygląda się temu, w jaki sposób władza może wpływać na ciało: na nasze zmysłowe doświadczenie rzeczywistości, ale także na podstawowe procesy fizjologiczne. Pokazuje, jak oddziaływanie na zmysły wywołuje ból, dezorientację, lęk, wyczerpanie, a w konsekwencji prowadzi do podporządkowania. Jednocześnie odkrywa oddolne formy sprzeciwu i poszukuje nowych narzędzi oporu.
Artystka skupia uwagę na obszarach kryzysu humanitarnego: granicy polsko-białoruskiej oraz Palestynie. W swoich pracach ujawnia mechanizmy, które można opisywać za pomocą sformułowanego przez filozofa i historyka Achille’a Mbembego pojęcia nekropolityki — form sprawowania władzy opartych na różnicowaniu życia podlegającego ochronie i życia wystawianego na przemoc, zagrożenie lub śmierć. Na granicy polsko-białoruskiej praktyki kontroli i dehumanizacji łączą się z warunkami środowiska naturalnego Puszczy Białowieskiej, która dla osób uchodźczych może stać się pułapką bez wyjścia.
Prezentowane prace wideo, obiekty i instalacje – w tym zapachowa – traktują zmysły jako pole polityczne, które można kształtować, zakłócać i podporządkowywać. Szczególne znaczenie ma w tym kontekście zmysł powonienia, wokół którego koncentruje się projekt „Odwrażliwianie”. Grzywnowicz interesuje olfaktoryczny wymiar doświadczenia granicy w Puszczy Białowieskiej – przeżywanego przez osoby uchodźcze oraz osoby niosące im pomoc. Artystka pracuje z zapachem nie tylko jako śladem obecności czy świadectwem przemocy, ale przede wszystkim jako potencjalnym narzędziem uzdrawiania. Z kolei „Pułapki” pokazują, w jaki sposób środowisko Puszczy Białowieskiej staje się częścią mechanizmu egzekwowania granicy. Punktem wyjścia do stworzenia wideoinstalacji były badania biologów, którzy przy pomocy fotopułapek dokumentowali wpływ infrastruktury granicznej na lokalne ekosystemy, zwłaszcza migracje zwierząt. Na marginesie naukowego projektu powstał materiał dowodowy – nieplanowane, oddolne archiwum życia i przemocy na granicy.
„Combat Breathing” (2025) podejmuje kwestię przetrwania w warunkach opresji, wychodząc od doświadczenia działania gazu łzawiącego na ciało. Oddychanie – najbardziej podstawowa z czynności fizjologicznych – staje się tu również aktem politycznym. Ważnym dla Grzywnowicz tematem jest doświadczenie osób żyjących od lat w warunkach okupacji oraz sposoby, jakimi próbują one chronić siebie i swoje wspólnoty. W „Bedtime” (2021) artystka odnosi się do deprywacji snu – pozbawiania możliwości odpoczynku i spokojnego snu – stosowanej w palestyńskich obozach dla uchodźców. Zarejestrowała tam kołysanki śpiewane dzieciom, które nabierają szczególnego znaczenia w warunkach permanentnego oblężenia. Są formą troski, ale także nośnikiem pamięci i ciągłości kultury. To głosy Palestyńczyków, którym konsekwentnie próbuje odebrać się prawo do życia.
Grzywnowicz podejmuje refleksję nad zjawiskiem, które nazywa „weaponizacją zmysłów” — wykorzystywaniem percepcji i doświadczenia cielesnego jako narzędzi kontroli. Jednocześnie odkrywa oddolne formy sprzeciwu i poszukuje nowych narzędzi oporu, dzięki którym można odzyskać kontrolę nad indywidualnym i wspólnotowym odczuwaniem.
_______
Instytucja finansowana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
mecenas Zachęty: Orlen
Zachętę wspiera: Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych
partner główny wystawy: KROSNO
partner wystawy: Fundacja Nienieodpowiedzialni
partner wystawy: ANG Odpowiedzialne Finanse
partner technologiczny: Dekoma
współpraca muzyczna: Unsound
partner wernisażu: Kombucha by Laurent
patroni medialni: Polskie Radio S.A., TVP Kultura, Pismo, naszemiasto.pl, MINT, Zwierciadło
identyfikacja wizualna: Soraya Mobasheri
projekty graficzne i adaptacja: Aleksandra Sienkiewicz
Dziękujemy Studio Lekko za przygotowanie pro bono koncepcji identyfikacji wizualnej wystawy.
współpraca merytoryczna: dr Pamela Dalton (Monell Chemical Senses Center, Filadelfiia), Fundacja Ocalenie
projekt wystawy: Julia Cieślak
„Pułapki” i „Odwrażliwianie” powstały na zamówienie i zostały wspólnie wyprodukowane przez Zachętę – Narodową Galerię Sztuki w Warszawie oraz Berlin Biennale for Contemporary Art, przy wsparciu Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.
Advertisement
Event venue
Plac Małachowskiego 3, 00-916 Warsaw, Poland, plac Stanisława Małachowskiego 3, 00-063 Warszawa, Polska, Warsaw, Poland
Tickets
Concerts, fests, parties, meetups — all the happenings, one place.