Advertisement
[English version below]Fundacja Stefana Gierowskiego zaprasza na performans towarzyszący wystawie:
“Aether Commons: Refracted Cosmologies”
(“Wspólnota eteru: spotkanie kosmologii”)
● Andile Dyalvane i Alexis Dyalvane
Integration Offering: 'Material Frequency Exploration' - Clay, Sound, Light and Breathing Hearts.
● niedziela 27 września 2026, godz. 17:00
wstęp wolny
Andile i Alexis Dyalvane zachęcają nas, żebyśmy skupili się na byciu tu i teraz i głębiej odczuwali przestrzenie, jakie oferują nam nasze ciała. Wspólny, świadomy spokój wydłuża chwile, w których oddajemy się kosmicznej częstotliwości płynącej z naszego serca. Podróżujemy razem.
—
Twórczość Andile Dyalvane’a wyrasta z wywodzącej się z tradycji południowoafrykańskiego ludu Khosa koncepcji uYalezo uLwimi lwabaPhantsi – wiadomości przekazywanych przez przodków, zazwyczaj za pośrednictwem iThongo, czyli „przestrzeni snów przodków”. Jego praktyka ceramiczna, zarówno pod względem tematyki, jak i metody, jest nierozerwalnie związana z tradycją obrzędów inicjacji, rytuałów wspólnotowych i opowiadania historii, bo właśnie w nich lud Khosa zakodował swoje relacje ze światem materialnym oraz z tymi wymiarami doświadczenia, które wykraczają poza to, co widzialne. W prezentowanych na wystawie pracach połączenie ręcznie dmuchanego szkła i elementów oświetleniowych wprowadziło jeszcze dalej idącą logikę materii: dzieła te same generują własne światło i zatrzymują je w sobie, zamiast przyjmować je z zewnątrz. Dzieło, aby było widoczne, nie musi już być uzależnione od oświetlenia wnętrza galerii – samo bierze aktywny udział w kreowaniu własnej widoczności. Twórczość Dyalvane’a stawia pytanie o to, co to znaczy, że przedmiot zawiera perspektywę kosmologiczną w samym sobie, we własnym ciele — po to, by w namacalnym zaistnieniu wypalonej gliny i dmuchanego szkła zapisać cały ładunek żywego dziedzictwa kulturowego.
Nkuthazo Alexis Dyalvane to południowoafrykańska artystka z doświadczeniem w dziedzinie sztuk wizualnych, w tym pracy z różnymi mediami i sztuką użytkową. Od ponad dziesięciu lat zajmuje się ceramiką na wielu płaszczyznach. W 2018 roku rozpoczęła rozwijanie własnej praktyki ceramicznej. Jej twórczość obejmuje pisanie, malarstwo, ilustrację oraz eksperymenty dźwiękowe. W ramach wspólnego projektu twórczego wraz z Andile Dyalvane zgłębia tematykę dźwięku i rdzennych instrumentów muzycznych. Inspiracją dla jej twórczości jest wyrażanie wewnętrznych światów poprzez praktykę artystyczną oraz natura w jej pierwotnych formach.
—
Słowo wstępne kuratora wystawy “AETHER COMMONS: Refracted Cosmologies”:
Stefan Gierowski przez sześć dekad wytrwale badał jedną, niemożliwą do wyczerpania kwestię: co oznacza, że materia — pigment, płótno, namacalna obecność powierzchni — zatrzymuje światło? Nie po to, żeby je zobrazować, nie po to, żeby je naśladować — ale po to, by stać się ucieleśnieniem takich warunków, w których światło przybiera formę myśli.
Kwestia ta pozostaje otwarta. Lecz bynajmniej nie wskutek porażki tych poszukiwań — przeciwnie, Gierowski przyjął je za filozoficzną podstawę całej swojej praktyki artystycznej. Niedomknięcie było dla niego jedyną uczciwą postawą wobec tak z gruntu nieuchwytnego zagadnienia, jakim jest światło.
„Wspólnota eteru: spotkanie kosmologii” wychodzi właśnie od tej otwartości i zadaje pytanie, co może się wydarzyć, gdy skonfrontują się z nią inne ręce, inne tradycje materialne, inne sposoby rozumienia tego, czym jest światło i jak działa.
Tytuł zawiera kluczowe pojęcia wchodzące w zakres tych rozważań. Eter, wywodzące się ze starożytnej filozofii hipotetyczne medium świetlne, które przenika wszechświat, oraz coś bliższego naszym czasom: atmosferę wspólnoty, w której zachodzi obieg doświadczenia, tę niewidzialną współdzieloną przestrzeń percepcji. „Spotkanie kosmologii” podkreśla, że światło zachowuje się odmiennie w zależności od powierzchni, na którą pada; że ujawnia różne elementy zależnie od świadomości, przez którą jest pobierane; że niesie ze sobą wiele zakodowanych założeń filozoficznych w zależności od materialnej tradycji, przez której pryzmat się je postrzega. Nie ma tu jednego, wyłącznego objaśnienia, czym jest światło. Wystawa otwiera równolegle wiele świadectw o świetle i stawia pytanie, co się ujawni, gdy się spotkają.
Ekspozycja została zorganizowana wokół trzech wątków:
Alchemia materii — transformacja materiału poprzez ogień, nagromadzenie i czas: co się dzieje z powierzchnią, gdy dotykają jej niszczycielskie siły i jakim światłem emanuje materiał, który zgodnie ze swoją naturą nigdy nie miał zaświecić.
Pola percepcji — obnażenie konstrukcji wizualnego doświadczenia: w jaki sposób nasz system nerwowy składa stabilny obraz z częściowych, rozedrganych, wieloznacznych danych i czego może dokonać sztuka na tym pograniczu, gdzie wspomniana konstrukcja się ujawnia.
Poszerzanie języka światła — konstatacja, że rozmaite tradycje rozwinęły odrębne i unikatowe technologie zgłębiające to, jak zachowuje się światło, wykorzystując: spalone płótno, koraliki, fotogram, drut miedziany i aluminiowy, wypaloną glinę, akwarelę, pozostawiony i wymazany ślad.
Obrazy Stefana Gierowskiego są rozmieszczone w przestrzeni wystawy niczym centra grawitacji. Dzieła te wymykają się rozstrzygnięciu, pozostają niedomknięte, ciągle o coś pytają swoje otoczenie. Prace zgromadzonych tu współczesnych artystek i artystów nie ilustrują tych dociekań. Wchodzą z nimi w dialog, poszerzają je, odbierają i odsyłają odmienione.
Ów dialog toczy się w dwie strony. To właśnie oznacza użyte w tytule wystawy słowo wspólnota — nie jeden wspólny wniosek, lecz współdzielenie przestrzeni poszukiwań, która należy do każdej osoby, która się w nią zanurzy.
Azu Nwagbogu
osoby artystyczne: El Anatsui, Alessandra Carosi, Andile Dyalvane, Olafur Eliasson, Modupeola Fadugba, Stefan Gierowski, Mona Hatoum, Satch Hoyt, William Kentridge, Julian Kyusang Lee, Esther Mahlangu, Zizipho Poswa
kurator: Azu Nwagbogu
asystent kuratora: Nkhensani Mkhari
projekt wystawy: Courage Dzidula Kpodo
koordynacja po stronie kuratora: Princess Ayoola
koordynacja projektu: Aleksandra Unieżycka
współpraca: Martyna Modzelewska
komunikacja: Lena Pierga
montaż: Jakub Antosz, Nikodem Biegowski, Bartłomiej Buczek, Piotr Kowalski
opieka konserwatorska: Urszula Kusz
projekt graficzny: Alicja Kobza
wsparcie ze strony rady: Natalia Gierowska
prezes zarządu: Łukasz Dybalski
FUNDACJA STEFANA GIEROWSKIEGO
plac Dąbrowskiego 8/11
00-055 Warszawa, Polska
www.fundacjagierowskiego.pl
//
The Stefan Gierowski Foundation invites you to a lecture accompanying the exhibition:
“Aether Commons: Refracted Cosmologies”
● Andile Dyalvane i Alexis Dyalvane
Integration Offering: 'Material Frequency Exploration' - Clay, Sound, Light and Breathing Hearts.
● Sunday, September 27, 2026, at 5:00 p.m.
admission free
The Dyalvane's invite us to tend to being present, to feel deeper into the spaces our bodies offer. A shared, awake-restfulness expands the moments we release into from our heart centered cosmic frequency. We journey together.
—
Andile Dyalvane is led by the Xhosa concept of uYalezo uLwimi lwabaPhantsi, messages transmitted from the ancestors, usually through iThongo, the “ancestral dreamscape.” His ceramic practice, in subject and method, is inseparable from the traditions of initiation, storytelling, and communal ritual through which the Xhosa people have encoded their relationship to the material world, and to those dimensions of experience that exceed the visible. In the works on view, the integration of hand-blown glass and lighting components introduces a further material logic: these are works that generate their own illumination, that hold light within themselves rather than receiving it from outside. The work does not depend on gallery lighting to be seen—it participates actively in its own visibility. Dyalvane’s practice asks what it means to carry a cosmology in the body of an object—to encode, in the physical fact of fired clay and blown glass, the full weight of a living cultural inheritance.
Nkuthazo Alexis Dyalvane is a South African artist with a background in visual arts, including media, multimedia, and retail. She has worked with ceramics in different capacities for over a decade and began developing her own ceramic practice in 2018. Her creative practice includes writing, painting, illustration, and explorations of sound. Together with Andile Dyalvane, she explores sound and indigenous instrumentation as part of their creative collaboration. Her work is inspired by the expression of inner worlds through artistic practice and by nature in its ancestral forms.
—
Curator’s introduction:
Stefan Gierowski spent sixty years pursuing a single, inexhaustible question: what does it mean for matter—pigment, canvas, the resistant fact of surface—to hold light? Not to depict it. Not to simulate it. To embody the conditions under which light becomes a form of thought.
The question remained open. It was never a failure of resolution; it was a philosophical commitment. Incompleteness, for Gierowski, was the only honest position before something as fundamentally elusive as luminosity.
Aether Commons: Refracted Cosmologies begins with that openness and asks what happens when it meets other hands, other material traditions, other ways of understanding what light is and what it does.
The title names the terms of the inquiry. Aether: the ancient hypothesis of a luminous medium that permeates the universe, and something more contemporary—the shared atmospheric condition through which experience circulates, the invisible commons of perception. Refracted Cosmologies: the insistence that light behaves differently depending on the surface it encounters, reveals different things depending on the consciousness that receives it, and encodes different philosophical commitments depending on the material tradition through which it is approached. There is no single account of light here. The exhibition holds multiple accounts open simultaneously and asks what becomes visible when they meet.
Three investigative threads run through the show:
Material Alchemy—the transformation of matter through fire, accumulation, and time: what happens to a surface when it has passed through an ordeal, and what kinds of light emerge from materials that were never intended to shine.
Perceptual Fields—the construction of visual experience itself: how the nervous system assembles stable images from partial, shifting, relational information, and what art can do at the threshold where that construction becomes visible.
Expanding Light’s Vocabulary—the recognition that different traditions have developed distinct and irreplaceable technologies for investigating how light behaves: burned canvas, beadwork, photogram, aluminium and copper wire, fired clay, watercolour, the mark made and erased.
Stefan Gierowski’s paintings are distributed throughout the exhibition as gravitational centres: works that are not resolved, not finished, still asking something of everything around them. The contemporary works do not illustrate his inquiry. They enter into dialogue with it, extend it, and return it changed.
The dialogue runs in both directions. That is what the word “commons” means here: not a shared conclusion, but a shared space of inquiry that belongs to everyone who enters it.
Azu Nwagbogu
artists: El Anatsui, Alessandra Carosi, Andile Dyalvane, Olafur Eliasson, Modupeola Fadugba, Stefan Gierowski, Mona Hatoum, Satch Hoyt, William Kentridge, Julian Kyusang Lee, Esther Mahlangu, Zizipho Poswa
curator: Azu Nwagbogu
assistant curator: Nkhensani Mkhari
exhibition design: Courage Dzidula Kpodo
curatorial team coordinator: Princess Ayoola
project coordination: Aleksandra Unieżycka
cooperation: Martyna Modzelewska
communication: Lena Pierga
installation: Jakub Antosz, Nikodem Biegowski, Bartłomiej Buczek, Piotr Kowalski
art conservator supervision: Urszula Kusz
graphic design: Alicja Kobza
support from the council: Natalia Gierowska
president of the board: Łukasz Dybalski
STEFAN GIEROWSKI FOUNDATION
8/11 Dąbrowskiego Square, 00-055 Warsaw
www.fundacjagierowskiego.pl
Advertisement
Event venue
Pl. Dąbrowskiego 8/11, 00-055 Warsaw, Poland, plac Jana Henryka Dąbrowskiego 8, 00-055 Warszawa, Polska, Warsaw, Poland
Tickets
Concerts, fests, parties, meetups — all the happenings, one place.
Discover more events by tag
Performances in WarsawExhibitions in WarsawPottery in WarsawMindfulness in WarsawPerforming-arts in WarsawArt in WarsawFine-arts in WarsawStorytelling in WarsawPainting in Warsaw