Name: Jak skutecznie obrazić, zwyzywać, czci pozbawić? (XVI–XVIII w.)
Start: 2026-04-25T17:00:00+02:00
Location: Pałac Rzeczypospolitej

$Jak skutecznie obrazi\u0107, zwyzywa\u0107, czci pozbawi\u0107? (XVI\u2013XVIII w.)$

Biblioteka Narodowa zaprasza 25 kwietnia na wykład „Jak skutecznie obrazić, zwyzywać, czci pozbawić? (XVI–XVIII w.)”, który wygłosi prof. Tomasz Wiślicz.
• wstęp wolny
Wszyscy wiedzą, że polska szlachta wyróżniała się jakoby swoim poczuciem honoru. Jednak wcale nie stanowiła ona jakiegoś wyjątku: całe społeczeństwo przednowoczesne funkcjonowało w ramach hierarchii prestiżu opartego o cześć i honor. A tam, gdzie regulatorem pozycji był honor, tam tym bardziej przemyślne były sposoby jego podważania poprzez wyzwiska, pomówienie czy okazywanie lekceważenia. Tym razem zajmiemy się głównie środowiskami plebejskimi – chłopstwem, drobnym mieszczaństwem, marginesem społecznym. Czym można było obrazić żonę kmiecia? A jak wyzywali się po pijanemu członkowie cechu szewskiego? Jakie gesty uważano za obraźliwe, a jakie zachowania za niegodne? Co znaczyło, że zbójnicy byli „honorni", a Marchołt – „sprośny”?
Tomasz Wiślicz – profesor Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk, członek Komitetu Nauk Historycznych PAN. Zainteresowania badawcze: historia społeczna i kulturowa czasów nowożytnych, teoria historii. Autor książek: „Zelman Wolfowicz i jego rządy w starostwie drohobyckim w połowie XVIII w.” (Kraków 2020), „Upodobanie: Małżeństwo i związki nieformalne na wsi polskiej XVII–XVIII wieku. Wyobrażenia społeczne i jednostkowe doświadczenia” (Wrocław 2012), „Zarobić na duszne zbawienie. Religijność chłopów małopolskich od połowy XVI do końca XVIII wieku” (Warszawa 2001).
___________
Przed wykładem zapraszamy również na oprowadzanie kuratorskie po wystawie JAM POSEŁKINI JEGO, które rozpocznie się o godz. 15.00.
___________
Wydarzenie odbywa się w ramach wystawy „JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza”.
Pozostałe wykłady i oprowadzania kuratorskie: https://www.bn.org.pl/aktualnosci/6004-wydarzenia-towarzyszace-wystawie-czasowej-jam-poselkini-jego-jezyk-i-emocje-polskiego-sredniowiecza.html