Name: Dojrzewanie | wystawa
Start: 2026-04-30T19:00:00+02:00
End: 2026-04-30T22:00:00+02:00
Location: Plac Małachowskiego 3, 00-916 Warsaw, Poland

✧ Dojrzewanie
✧ 1.05 – 20.09.2026
✧ otwarcie wystawy: 30.04 czwartek, godz. 19:00 (wstęp wolny)
✧ Afer party po wystawie w godz. 20:00-23:00 w Alina Cafe & Bar, zagrają Kuba Stępień i Sonny.
✧ kuratorki: Katarzyna Kołodziej-Podsiadło, Joanna Kordjak oraz Julia Marchand
✧ osoby artystyczne biorące udział w wystawie i programie publicznym: Mohamed Bourouissa; Dasha Chechushkova & fra fra fra (Awgust, Pavlo Chechushkov, Oksana Holovach, Nika Klianchyna, Mikki, Nika Lutsiuk, Téru, Katia Vazhynska, Alisa Yarova); Chiki; Matt Copson; Andro Eradze; fantastic little splash; Aneta Grzeszykowska; Ane Hjort Guttu; Eva Koťátková; Ant Łakomsk; Ania Nowak oraz Stefania Sural, Natasha Trompiz, Helena Wicher; Liselor Perez; Marta Romankiv i Weronika Zalewska oraz Vasyl Buzenko, Marianna Zofia Grabowska, Max Hańderek, Anna Koniak, Tony Koniak, Dominika Shashkun; Anhar Salem; Magda Szpecht; Gisèle Vienne; Jaśmina Wójcik
✧ identyfikacja wizualna: Kaja Kusztra
W jaki sposób sztuka współczesna opisuje czas przejścia od dzieciństwa do dorosłości i problemy, z którymi mierzą się dziś osoby nastoletnie? Czy narzędzia artystyczne mogą im pomóc w budowaniu relacji i tworzeniu alternatywnych form komunikacji w chaotycznym świecie natłoku obrazów i informacji? Czy są w stanie dać realne wsparcie w przeżywanych przez nich kryzysach emocjonalnych i przywrócić poczucie sprawczości?
Wspólnym wątkiem prezentowanych na wystawie filmów, instalacji i obiektów jest doświadczenie dojrzewania w realiach współczesnego świata. Z jednej strony, wojna tocząca się w bliskim sąsiedztwie i katastrofa klimatyczna wzmacniają w osobach nastoletnich przeświadczenie o braku pewnej przyszłości, z drugiej, doświadczają na co dzień przemocy rówieśniczej i systemowej, będącą jedną z głównych przyczyn kryzysu zdrowia psychicznego. I wreszcie chaos wynikający z natłoku obrazów, fake newsów i nieustająca presja wywierana przez media społecznościowe.
Zaproszeni do wystawy artyści, artystki i osoby artystyczne przyglądają się granicom między dzieciństwem a dorosłością. Laserowa opera Matta Copsona „Age of Coming” opowiada o procesie dorastania i towarzyszących mu egzystencjalnych niepokojach. Inne prace dotykają takich problemów jak trudność z akceptacją swojej cielesności czy poszukiwanie tożsamości seksualnej połączone ze wstydem i lękiem przed oceną i odrzuceniem. Powracającym tematem jest samotność, wycofanie, a jednocześnie tęsknota za przynależnością do grupy. Gisèle Vienne i Mohamed Bourouissa zwracają uwagę na narzędzia systemowej przemocy wykorzystywane w strukturach rodzinnych i społecznych, które służą pozbawieniu osób nastoletnich głosu i sprawczości, podkreślając jednocześnie ogromny polityczny potencjał tej marginalizowanej grupy społecznej. Anhar Salem podejmuje temat cyberprzemocy, a Magda Szpecht w swojej interaktywnej instalacji, a także kolektyw fantastic little splash w ramach warsztatów realizowanych w trakcie wystawy skupiają się na współczesnych zagrożeniach, jak np. polityczna manipulacja poprzez media społecznościowe, jednocześnie wskazując możliwości świadomego i twórczego wykorzystania narzędzi cyfrowych.
Punktem wyjścia dla wystawy było pytanie o rolę instytucji kultury i narzędzi artystycznych jako niosących realne wsparcie osobom nastoletnim wobec poważnego kryzysu zdrowia psychicznego tej grupy wiekowej, przy jednoczesnej niewydolności systemu opieki psychiatrycznej i psychologicznej oraz kryzysu systemu edukacji. Chodziło o stworzenie przestrzeni, w której głosy osób nastoletnich mogą wybrzmieć na różne sposoby. Dlatego szczególne miejsce zajmują tu realizacje stworzone kolektywnie przez nich we współpracy z artystkami: Martą Romankiv i Weroniką Zalewską czy Anią Nowak. Ważnym punktem ekspozycji jest instalacja zaprojektowana przez Dashę Chechushkovą, w ramach której prezentowane są prace kilkunastu młodych osób z ukraińskiego kolektywu fra fra fra.
Wystawa pomyślana została jako przestrzeń eksperymentów, która zachęca do odkrywania możliwości, jakie dają kamera filmowa, poezja, działania performatywne czy praktyki teatralne – od pogłębiania umiejętności krytycznego myślenia i społecznej świadomości po wsparcie w radzeniu sobie z kryzysami emocjonalnymi.
Jednocześnie pokazywane prace traktują adolescencję nie tylko jako kategorię wieku, biologii, lecz także jako stan umysłu. Tworzą tym samym uniwersalną opowieść o kruchości, wstydzie i szukaniu sensu, w której mogą odnaleźć się zarówno osoby nastoletnie, jak i dorosłe.
________
Instytucja finansowana przez: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
mecenas Zachęty: Orlen
partner programu edukacyjnego: Konsorcjum Filantropijne
wystawa organizowana we współpracy z Ambasadą Norwegii, British Council, Czeskim Centrum przy Ambasadzie Republiki Czeskiej, Instytutem Francuskim w Warszawie, Instytutem Adama Mickiewicza i Fundacją Razem Pamoja
Zachętę wspiera: Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych
patroni medialni: Polskie Radio, TVP Kultura, Pismo, Vogue, naszemiasto.pl, Fathers
________
zdjęcie: Aneta Grzeszykowska, „Daughter #04”, 2025, praca powstała przy wsparciu Fundacji D’ARC w Rzymie