Name: What if... what we see is not original? Investigating illuminations in Skarðsbók
Start: 2026-01-27T12:00:00+00:00
Location: Arngrímsgata 5, 107 Reykjavík, Iceland

$What if... what we see is not original? Investigating illuminations in Skar\u00f0sb\u00f3k$

English below
Beeke Stegmann, rannsóknardósent við Árnastofnun, flytur fyrirlestur í tengslum við sýninguna Heimur í orðum.
Meðal þeirra handrita sem nú má finna á sýningunni er glæsileg lögbók frá fjórtándu öld: Skarðsbók Jónsbókar. Bókin hefur í gegnum tíðina vakið athygli bæði fræðimanna og almennings. Hún er stór, uppsetning textans tignarleg og vandaðar myndskreytingar má finna á næstum því hverri opnu. Í bókinni er fjöldi skrautlegra upphafsstafa og fjórtán þeirra eru myndskreyttir. Skarðsbók er að margra dómi eitt fegursta íslenska handritið.
Elsti hluti bókarinnar var ritaður árið 1363 og er því 650 ára gamall. Í aldanna rás hefur Skarðsbók verið í vist hjá mörgum eigendum og sumir þeirra bættu við hana eftir sínu höfði. Við vitum að breytingar voru gerðar á handritinu kringum árið 1500 og aftur síðar á sextándu öld, þegar nýjum blöðum var bætt aftast í bókina og öðrum skipt út.
En getur verið að fleiri breytingar hafi verið gerðar á handritinu í gegnum aldirnar? Gætu skreytingarnar jafnvel hafa litið öðruvísi út í upphaflegri mynd?
Í fyrirlestrinum veitir Beeke Stegmann innsýn í yfirstandandi rannsókn á skreytingum í Skarðsbók Jónsbókar. Fyrirlesturinn verður fluttur á ensku.
***
English
One of the manuscripts currently on display in the exhibition World in Words is the splendid fourteenth-century codex known as Skarðsbók, or more precisely Skarðsbók Jónsbókar (AM 350 fol.), named after the Icelandic law code Jónsbók that it contains. The book has attracted the attention of both the general public and scholars alike: it is large, its text is generously laid out on the page, and almost every opening is adorned with fine decoration. In addition to the frequent and lavishly pen-flourished smaller initials, the manuscript also contains fourteen large historiated initials showing pictorial scenes. Compared to other surviving Icelandic codices, it is an exceptionally richly decorated book, and scholars have rightly described Skarðsbók as one of the most beautiful Icelandic manuscripts.
The oldest part of Skarðsbók was written around 1363, making it more than 650 years old. Over the centuries, it has been owned by various individuals, each with their own interests and ideas. We know that substantial textual additions were made around 1500 and again in the sixteenth century, when new leaves were added at the back of the codex and others were replaced. But what if further changes occurred over time—for example, on the existing older leaves? What if the beautiful decoration originally looked different?
In her lecture, Beeke Stegmann will share insights from ongoing research focusing on the decoration of Skarðsbók Jónsbókar, and on how these illuminations may have been altered after the manuscript’s original production.
The lecture will be delivered in English.