Advertisement
Setne urodziny Andrzeja Wajdy świętujemy przeglądem „WAJDA: re-wizje” - cyklem 10 filmów jednego z najwybitniejszych twórców światowego kina, które ponownie można zobaczyć na dużym ekranie! To nie tylko hołd dla dorobku reżysera, lecz także świeże spojrzenie na jego dzieła: odczytywane dziś na nowo, w innym kontekście historycznym i społecznym, wciąż poruszają, prowokują i inspirują.WAJDA: re- wizje: CZŁOWIEK Z MARMURU
24 czerwca 2026, godz. 17:15
Kino Forum, ul. Legionowa 5
bilety: 20 zł / normalny, 18 zł / specjalny “rodzinny” (min. 3 osoby) w kasie kina i online: https://bilety.bok.bialystok.pl/rezerwacja/termin.html?id=544
Andrzej Wajda to jedyny polski twórca uhonorowany Oscarem za całokształt twórczości i zarazem jedna z najważniejszych postaci światowej kinematografii. Reżyser, scenarzysta, inscenizator teatralny, kierownik artystyczny legendarnego Zespołu Filmowego „X”, pedagog, działacz opozycji demokratycznej, dla którego kino stanowiło zobowiązanie artystyczne, obywatelskie i moralne.
Choć dziś bywa postrzegany jako twórca pomnikowy, należący do przeszłości, pozostaje reżyserem zaskakująco nowoczesnym. Jego filmy do dziś zachwycają narracyjnym mistrzostwem, dynamiką rytmu, malarską wrażliwością i intensywną metaforyką. Był demiurgiem planu filmowego – zawsze perfekcyjnie przygotowanym, pełnym energii i pasji, z ogromną czułością podchodzącym do aktorów i współpracowników. Odkrywał talenty, inspirował młodszych twórców i potrafił wydobywać maksimum możliwości z całych zespołów artystycznych.
Mini-retrospektywa ma na celu przywrócenie Wajdy jako twórcy aktualnego – nowoczesnego, młodzieńczego w ekspresji i niezwykle dynamicznego – reżysera, który zawsze trzymał rękę na pulsie współczesnej kultury i z przenikliwością opowiadał o młodych ludziach uwikłanych w historię, politykę i narodowe mity. Dobór filmów podkreśla różnorodność jego dorobku: obok uznanych arcydzieł pojawiają się tytuły, które dziś szczególnie domagają się reinterpretacji a program przeglądu został ułożony w rytmie kalendarza – każdy miesiąc przynosi inny tytuł, korespondujący z porą roku, nastrojem i tematyką filmu.
„WAJDA: re-wizje” to zaproszenie do dialogu z klasyką – do ponownego spotkania z filmami, które współtworzyły naszą wrażliwość i język kina. Przegląd kierowany jest zarówno do widzów, którzy dorastali z filmami Wajdy, jak i do młodszej publiczności, dla której będzie to pierwsze spotkanie z jego twórczością na dużym ekranie.
CZŁOWIEK Z MARMURU / MAN OF MARBLE
Polska 1977, 153’
reżyseria: Andrzej Wajda
scenariusz: Aleksander Ścibor-Rylski
zdjęcia: Edward Kłosiński
muzyka: Andrzej Korzyński
obsada: Krystyna Janda, Jerzy Radziwiłowicz, Tadeusz Łomnicki
nagrody: FIPRESCI Prize na MFF w Cannes
Agnieszka (brawurowy debiut Krystyny Jandy), młoda i zadziorna reżyserka filmowa, decyduje się zrealizować film o stalinowskim przodowniku pracy Mateuszu Birkucie (Jerzy Radziwiłowicz). Jej uwagę przykuł nie tylko porzucony w muzealnych magazynach marmurowy posąg młodzieńca, ale także archiwalny film pokazujący jego zdzierany z muru portret. Agnieszka, śledząc pogmatwane losy mężczyzny, poznaje prywatne losy ludzi uwikłanych i zniszczonych przez komunistyczny system. W swej wędrówce poznaje ludzi biskich Birkutowi: przyjaciół, współpracowników, oficerów SB, dziennikarzy, byłą żonę. Wkracza w świat manipulacji, złudnych nadziei, propagandy i kłamstwa, w którym równie łatwo jest zostać bohaterem ludu, jak i największym wrogiem władzy. Totalitaryzm to świat, w którym jednego dnia można być sławnym na cały kraj, a kolejnego – popaść w sterowane przez cenzurę zapomnienie.
Aleksander Ścibor-Rylski scenariusz do filmu napisał na początku lat 60., a Wajda, usilnie starając się o realizację filmu, w głównej roli chciał obsadzić Agnieszkę Osiecką. Wówczas się nie udało i szansę na dopuszczenie scenariusza do produkcji przyniosła dopiero zmiana na szczytach władz, gdy ministrem kultury został liberalny Józef Tejchma, osobiście uczestniczący w budowie Nowej Huty. Aparat PZPR przyjął film z konsternacją. Dopuścił dzieło do dystrybucji, ale zabronił wszelkiej reklamy. Nie zgodził się na wysłanie filmu na konkurs festiwalu w Cannes (film dostał nagrodę FIPRESCI w sekcji pozakonkursowej), a Tejchma szybko przypłacił zgodę na realizację filmu utratą stanowiska. Ale to właśnie dzięki m.in. niemu powstało jedno z arcydzieł kina polskiego.
W scenariuszu opartym na narracji Obywatela Kane’a Orsona Wellesa Wajda opowiedział o epoce stalinowskiej, o ofiarach i beneficjentach władzy, o wykorzystywaniu i niszczeniu jednostki, o budzeniu się świadomości przedstawicieli proletariatu. W głównej roli obsadził debiutującą na ekranie Krystynę Jandę, której towarzyszył początkujący Jerzy Radziwiłowicz. Opisał przeszłość przez pryzmat pokontestacyjnej, zbuntowanej nowoczesności, którą podkreślił energiczną kompozycją Andrzeja Korzyńskiego. Nie spodziewał się jednak, że tym filmem zainicjuje trylogię filmów o robotnikach. Podczas gdy "Człowiek z marmuru" był jednym z nielicznych obrazów stalinizmu zrealizowanych w dobie PRL-u, tak nagrodzony Złotą Palmą w Cannes sequel, "Człowiek z żelaza", był dziełem zamówionym przez stoczniowców i stanowił symbol czasów Solidarności. Razem z "Człowiekiem z nadziei" stworzył trylogię o buncie proletariatu i mądrości rewolucjonistów, którzy wiedzieli, że najgorsze dla Polski są kłótnie i przelew krwi.
Harmonogram przeglądu
MARZEC – Popiół i diament (1958)
KWIECIEŃ – Wesele (1972)
MAJ – Niewinni czarodzieje (1960)
CZERWIEC – Człowiek z marmuru (1977)
LIPIEC – Brzezina (1970)
SIERPIEŃ – Kronika wypadków miłosnych (1985)
WRZESIEŃ – Krajobraz po bitwie (1970)
PAŹDZIERNIK – Bez znieczulenia (1978)
LISTOPAD – Ziemia obiecana (1974)
GRUDZIEŃ – Wszystko na sprzedaż (1968)
Organizator: Stowarzyszenie Kin Studyjnych
Kurator przeglądu: prof. Rafał Syska
Plakat: Plakiat / Maks Bereski
Partner Główny: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych i Fabularnych
Projekt finansowany ze środków: Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Advertisement
Event Venue
Kino FORUM, Legionowa 5,Białystok, Poland, Bialystok
Tickets
Concerts, fests, parties, meetups - all the happenings, one place.
