Advertisement
🇵🇱🇨🇿 Na inaugurującym cykl spotkaniu „rozmówek polsko-czeskich” rozpoczniemy od pytania, które wydaje się proste, a w rzeczywistości otwiera bardzo wiele drzwi: jak się tu właściwie mówi?🇵🇱🇨🇿 W Rybniku, na Górnym Śląsku, blisko Czech, odpowiedź nigdy nie będzie jednoznaczna. Bo mówi się tu po polsku, ale nie tylko. Mówi się po śląsku – w domu, między swoimi, czasem półgłosem. Słychać czeski – w pracy, w sklepie, na wyjeździe „za granicę”, która od dawna jest bardziej umowna niż realna. Języki nie stoją obok siebie jak w słowniku, lecz się mieszają, nachodzą na siebie, przenikają do naszej codzienności.
🇵🇱🇨🇿 Miasta takie jak Rybnik są przestrzeniami naturalnej wielojęzyczności, nawet jeśli nie zawsze zdajemy sobie z tego sprawę. Przez dekady język był tu narzędziem pracy – na kopalni, w fabryce, w warsztacie – a nie deklaracją tożsamości. Liczyło się to, czy ludzie się porozumieją między sobą, a nie to, jakim kodem językowym się posługują. Śląski etnolekt często pełniła rolę języka pośredniego, trochę swojego, trochę wspólnego, wystarczająco elastycznego, by pomieścić różnice. Dla wielu mieszkańców regionu to właśnie ona była pierwszym „językiem pogranicza”, zanim
jeszcze pojawiły się modne dziś słowa o wielokulturowości.
🇵🇱🇨🇿 Bliskość czeskiego słychać w melodii wymowy, w akcentach, w poczuciu humoru. Polskie, śląskie i czeskie ucho mają ze sobą więcej wspólnego, niż mogłoby się wydawać komuś z zewnątrz. Ta bliskość bywa źródłem zabawnych nieporozumień, np. „fałszywych przyjaciół” językowych, słów brzmiących znajomo, a znaczących coś zupełnie innego. Ale to właśnie one często rozładowują napięcie, budują dystans do samego siebie, uczą, że nie wszystko musi być wypowiedziane do końca serio. Język wpływa tu na sposób bycia: na ironię, na oszczędność słów, na niechęć do patosu.
🇵🇱🇨🇿 Podczas pierwszego spotkania chcemy przyjrzeć się językowi nie jak eksponatowi, ale jako istotnemu narzędziu codziennego życia. Jakim językiem mówiło się w domu, a jakim w pracy? Jak zmieniała się mowa wraz z kolejnymi pokoleniami? Co znika, a co wraca? I dlaczego śląski – przez lata spychany na margines – dziś coraz częściej staje się językiem opowieści, literatury i refleksji nad tożsamością?
🇵🇱🇨🇿 W spotkaniu wezmą udział Renata Putzlacher i Zbigniew Kadłubek – osoby, które potrafią mówić o języku bez zadęcia, łącząc doświadczenie pogranicza z egzystencjalną, literacką i filozoficzną wrażliwością. Ich perspektywy pozwalają zobaczyć język jako przestrzeń spotkania, a nie podziału. Jako coś żywego, co nieustannie się zmienia, reagując na historię, pracę czy codzienne relacje.
🇵🇱🇨🇿 To spotkanie jest wprowadzeniem do całego cyklu „rozmówek polsko-czeskich”. Bo język jest kluczem do wszystkiego. I zanim zaczniemy mówić o różnicach i podobieństwach, warto posłuchać, jak brzmi miejsce, w którym żyjemy – i jak wiele historii kryje się w słowach, których używamy na co dzień, często zupełnie nieświadomie.
🇵🇱🇨🇿🇵🇱🇨🇿🇵🇱🇨🇿🇵🇱🇨🇿🇵🇱🇨🇿🇵🇱🇨🇿
📍Stary Ratusz
🗓️ 25 marca 2026, (środa) godz. 18.00
🎤 Udział wezmą: Renata Putzlacher i Zbigniew Kadłubek
🎤 Prowadzenie: Marcin Mońka
🎟️ Wstęp wolny
Advertisement
Event Venue
Muzeum im.o.Emila Drobnego w Rybniku, Rynek 18,Rybnik, Poland
Tickets
Concerts, fests, parties, meetups - all the happenings, one place.
