Name: Dzień debat - Język języczkiem u wagi!
Start: 2026-03-14T11:00:00+01:00
End: 2026-03-14T17:30:00+01:00
Location: Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Śląskiego

$Dzien\u0301 debat - J\u0119zyk j\u0119zyczkiem u wagi!$

Język języczkiem u wagi!
Języki duże, mniejszościowe i regionalne, lekty o statusie oficjalnie usankcjonowanym i bez takowego uznania.
Żywotność, rewitalizacja, ochrona i promocja języków.
Zapraszamy na spotkanie, dyskusję i debatowanie o językach i ich wadze dla społeczności nimi się posługujących.

Zapisy: https://forms.office.com/e/wq0nYGEcau

10.30–12.30 Ochrona języków – potrzeba czy chwilowa moda?
W tej części spotkania, chcemy porozmawiać, o tym czy i dlaczego języki potrzebują ochrony.
Dlaczego pewne grupy etniczne, regionalne, lokalne podejmują działania w celu ochrony swoich języków, a niektóre nie?
Czy ochrona dialektu ma faktycznie mniejsze oddziaływanie rewitalizacyjno-żywotnościowe niż ochrona języka?
Czy ochrona języków jest kwestią polityczną? Czy to politycy powinni mieć wpływ na wybór języków podlegających ochronie jako języki (regionalne, mniejszościowe) właśnie?
Czy na wybór tych języków wpływ powinni mieć językoznawcy-poloniści? Czy ich udział w opiniowaniu tych kwestii jest również sprawą polityczną?
Co może zrobić „zwykły człowiek”/członek lokalnej społeczności dla różnorodności językowej?
Udział w panelu:
moderowanie: prof. dr hab. Jolanta Tambor
uczestnicy: prof. dr hab. Nicole Dołowy (języki łużyckie i kaszubski), dr hab. Katarzyna Kłosińska, prof. UW (przewodnicząca Rady Języka Polskiego), Monika Rosa – posłanka na Sejm RP, Halina Bieda – senatorka RP, dr Tymoteusz Król (język wilamowski), Iwona Choroszewska-Zyśk, prezeska Związku Kurpiów, Karina Stempel-Gancarczyk (język na Podhalu), Agnieszka Wełpa-Siudek (język mazurski),
udział w dyskusji: Krzysztof Marszałek (p.o. dyrektora Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej), dr Łukasz Maryniak (Wydział Prawa i Administracji UŚ)

12.30 przerwa na kawę

12.45-14.30 Prawa, obowiązki, powinności i możliwości Rad Językowych
Czy, po co i komu Rady Języków są potrzebne? Czy języki oficjalne, narodowe, urzędowe potrzebują „opieki” Rady Języka w takim samym stopniu jak języki mniejszościowe, regionalne i języki o nieusankcjonowanym statusie prawnym?
Czemu służą Rady Języków? Po co są powoływane? Kto, kiedy i po co powołuje Radę Języka?
I wreszcie najważniejsze tu pytanie: co Rada Języka może? Jakie powinny być jej działania wobec języka?
Czego użytkownicy oczekują od Rady Języka – czy Rada może i powinna spełniać wszystkie oczekiwania użytkowników? Czy obawy wobec „mocy” Rady w stanowieniu języka są słuszne?
Udział w panelu:
moderowanie: prof. dr hab. Jolanta Tambor (przewodnicząca Rady Języka Śląskiego)
uczestnicy: dr hab. Katarzyna Kłosińska, prof. UW (przewodnicząca Rady Języka Polskiego), dr hab. Danuta Krzyżyk, prof. UŚ (wiceprzewodnicząca RJP), Danuta Pioch, przewodnicząca Rady Języka Kaszubskiego, prof. dr hab. Nicole Dołowy (języki łużyckie i kaszubski), Mirosław Grzyb – wiceprezes Związku Kurpiów
udział w dyskusji: dr Marcin Maciołek (Rada Języka Śląskiego), Małgorzata Parzych (członkini Rady Dialektu Kurpiowskiego), Agata Łojek (IRJR)

14.30-15.00 przerwa obiadowa

15.00-16.30 Język, dialekt i wszelkie terminy pokrewne
W dyskusji publicznej (urzędowej, parlamentarnej, medialnej), ale też codziennej w rozmowach znajomych i nieznajomych mieszają się argumenty rzeczowe, językoznawcze, naukowe z politycznymi. Tych drugich jest zdecydowanie więcej i mocniej się one przebijają do swiadomości społecznej – są ostrzejsze, bardziej emocjonalnie nacechowane, często nawiązują do potocznych mitów, uprzedzeń i stereotypów.
W tej części chcemy porozmawiać o definicjach fenomenów mownych – chcemy przejrzeć się punktom stycznym i spornym różnych ich określeń. I wreszcie chcemy spróbować wybrać definicję najwłaściwszą – jeśli to możliwe.
Udział w panelu:
moderowanie: prof. dr hab. Jolanta Tambor (Uniwersytet Śląski)
uczestnicy: prof. dr hab. Gerd Hentschel (Carl-Ossietzky-Universität w Oldenburgu), prof. dr hab. Anna Dąbrowska (Uniwersytet Wrocławski), prof. dr hab. Jerzy Rubach (Uniwersytet Warszawaski), prof. dr hab. Aldona Skudrzyk (Uniwersytet Śląski), dr Ryszard Wylecioł (Uniwersytet Śląski), dr Adam Warzecha (Uniwersytet Śląski)