Name: Czy »Kazania świętokrzyskie« są rzeczywiście wyjątkowe?
Start: 2026-04-18T17:00:00+02:00
Location: Pałac Rzeczypospolitej

$Czy \u00bbKazania \u015bwi\u0119tokrzyskie\u00ab s\u0105 rzeczywi\u015bcie wyj\u0105tkowe?$

Biblioteka Narodowa zaprasza 18 kwietnia 2026 roku na wykład „Czy »Kazania świętokrzyskie« są rzeczywiście wyjątkowe?”, który wygłosi prof. Tomasz Mika.
• wstęp wolny
Ozdobą i sercem wystawy „JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza” są zamknięte w szklanych taflach paski pergaminu, o których słyszał każdy wykształcony Polak. Znajdują się na nich fragmenty XIII-wiecznego zbioru kazań polsko-łacińskich, przepisanego w kolejnym stuleciu. O „Kazaniach świętokrzyskich., bo o nich mowa, niemal od początku pisano, że są wyjątkowe i unikatowe, określano je jako „arcydzieło” i „perłę literatury staropolskiej”.
Z czego te przeświadczenia się wzięły i jak mają się do rzeczywistości? Podczas wykładu „wyjątkowość” kazań zostanie rozważona ponownie w wielu wymiarach: od zachowanej materialnej postaci średniowiecznego rękopisu, przez ich język, kształt artystyczny, zawartą treść, miejsce w kulturze, prawdopodobne okoliczności powstania, zniszczenia i zniknięcia na wiele wieków, aż po dzieje ponownego odkrywania i poszukiwania prawdy na ich temat.
Tomasz Mika – profesor, pracownik naukowy w Instytucie Filologii Polskiej UAM, językoznawca, mediewista. Interesuje się historią języka polskiego, stylem i składnią polszczyzny średniowiecznej oraz metodologią badań historycznojęzykowych. Z pasją zagłębia się w język najdawniejszych tekstów staropolskich, zwłaszcza religijnych. „Kazaniom świętokrzyskim” poświęcił wiele prac, w tym monografię „Kazania świętokrzyskie – od rękopisu do zrozumienia tekstu” (2012). Jest członkiem-korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności, wiceprzewodniczącym Komitetu Językoznawstwa PAN, przewodniczącym Komisji Historii Języka KJ PAN, członkiem Polskiego Towarzystwa Językoznawczego (w latach 2022–2025 był przewodniczącym zarządu).
___________
Przed wydarzeniem zapraszamy o godz. 12.00 na wykład „Kiedy dobrze jest nową szatę oblec, a kiedy źle paznokcie strzyc. Astrologia codzienna w średniowieczu i wczesnej nowożytności” Matyldy Paszkiewicz.
O godz. 15.00 rozpocznie się oprowadzania kuratorskie po wystawie JAM POSEŁKINI JEGO.
___________
Wydarzenie odbywa się w ramach wystawy „JAM POSEŁKINI JEGO. Język i emocje polskiego średniowiecza”.
Pozostałe wykłady i oprowadzania kuratorskie: https://www.bn.org.pl/aktualnosci/6004-wydarzenia-towarzyszace-wystawie-czasowej-jam-poselkini-jego-jezyk-i-emocje-polskiego-sredniowiecza.html