Advertisement
Chopinowi Duda-Gracz.Na przełomie ** i XXI wieku Jerzy Duda-Gracz, jeden z najpopularniejszych polskich malarzy swoich czasów, stworzył unikatową interpretację wszystkich dzieł Fryderyka Chopina.
Decyzję o przystąpieniu do pracy nad tym cyklem artysta długo konsultował z przyjaciółmi, w tym wybitnym kompozytorem Wojciechem Kilarem. Przed przystąpieniem do pracy wielokrotnie przesłuchiwał nagrania muzyki Chopina, z których faworyzował interpretacje Janusza Olejniczaka. Prace nad cyklem Chopinowi trwały cztery lata (1999-2003), kolekcja liczy 295 obiektów. Etiudy, Pieśni i Preludia powstały w technice akwarelowej, jako „lżejsze” kompozycje, a pozostałe interpretacje w technice olejnej. Z użyciem tempery i akrylu Duda-Gracz stworzył Całuny, malowane na dużych kawałkach tkanin, dedykowane utworom zaginionym.
Cykl został podzielony na piętnaście części, z których pierwszą stanowią Ballady. W okresie romantyzmu te formy literackie, rozsławione przez Goethego, były niezwykle popularnym gatunkiem poezji. Drugą cześć rozdziału stanowią Etiudy. Malarz stworzył łącznie 29 prac interpretujących ten fragment twórczości kompozytora. Kolejne części cyklu stanowią interpretacje chopinowskich improwizacji, utworów Impromptu, których kompozytor skomponował cztery. Czwartą częścią interpretacji chopinowskich są Mazurki, którym malarz poświęcił 58 płócien. Chopin komponując te dzieła wprowadzał do zapisu nutowego fragmenty melodii polskich pieśni ludowych oraz brzmienia regionalnych tańców: oberka, kujawiaka i mazura. Piąty tom cyklu poświęcony został Nokturnom. Jako „pieśni nocy” zwykło się określać te utwory kompozytora. Ich nastrojowość i poetyka wpisuje się w klimat epoki romantyzmu. Kolejna część to Preludia. Chopin skomponował te utwory w latach 1838-1839 będąc ze swoją ukochaną George Sand i jej dziećmi na Majorce. Ósmą część cyklu stanową Ronda zinterpretowane na czterech dużych olejnych obrazach. Ronda Chopina łączą wirtuozowskie faktury z tematyką ludową. Duda-Gracz w tej części kolekcji przedstawia bliskie romantycznym twórcom dziko porośnięte skupiska drzew. To opowieści o świecie nieujarzmionej natury. Kolejny rozdziałem są Scherza. Nastrojowość tych obrazów bliska jest Nokturnom. „Scherzo” w języku włoskim oznacza „żart”, jednak w twórczości Chopina gatunek ten nigdy nie przybiera formy lekkiej. Ich wymowę często zestawia się z poezją Lorda Byrona. Trzy tryptyki jakie poświęcił Duda-Gracz temu fragmentowi kolekcji to znowu podróż w świat sennych mar zanurzony w mrocznych barwach. Rozdział dziesiąty kolekcji wypełniają sonaty, którym Duda-Gracz poświęca trzy poliptyki. Zgoła odmienną wymowę mają prace należące do jedenastej części cyklu, tj. Walców. O tych utworach Chopina Robert Schuman rzekł mawiać „arystokratyczność od pierwszej do ostatniej nuty”. Kolejnym rozdziałem są Wariacje, a trzynastą i czternastą cześć cyklu stanowią pojedyncze utwory Chopina skomponowane je z różnych okazji. Wśród licznych obiektów, tej części kolekcji, uwagę zwracają studia konarów drzewnych lub prace przypominające zielniki. To bardzo czytelne odwołania do tematyki romantycznych przedstawień oddających hołd naturze. Na tę część cyklu składa się łącznie 53 obrazy, wśród których znalazły się m.in. interpretacje pieśni kompozytora oraz obydwu koncertów - opus magnum w twórczości kompozytora.
Koncert fortepianowy e-moll op. 11 to tryptyk będący opowieścią o świetle w różnych porach dniach, studium pejzażowym z natury. Jego nastrojowość jest delikatna, ulotna niczym szum wiatru lub wody. Podobnie jak koncert kompozytora tryptyk przenosi widza w otchłań intymnej atmosfery. Koncert fortepianowy f-moll op. 21 to także tryptyk będący wizją spotkania bohaterów romantycznych powieści. Ostatnią cześć zbioru prac wypełniają interpretacje utworów zaginionych przedstawionych na całunach.
Malarskie interpretuje twórczości Fryderyka Chopina powstały w 92 miejscowościach zarówno tych bliskich malarzowi jak Łagów czy Kamion, jak i tych ważnych dla kompozytora - Antonin czy Żelazowa Wola. Jerzy Duda-Gracz nie doczekał pierwszego pokazu swojej unikatowej kolekcji, który zorganizowała Fundacja Conspero w ramach XV Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej.
dr Andrzej Giza
Kuratorzy wystawy:
Agata Duda-Gracz
Stanisław Sianko
Organizator instytucjonalny:
Pałac Sztuki / Towarzystwo Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie
Współorganizacja:
Małgorzata i Marcin Gołębiewscy
Współpraca:
Katarzyna Mierzwińska
Advertisement
Event Venue
Plac Szczepański 4, 31-011 Kraków, Poland, plac Szczepański 4, 31-011 Kraków, Polska, Krakow, Poland
Tickets
Concerts, fests, parties, meetups - all the happenings, one place.
