Joanna Rajkowska. Rhizopolis | wystawa

Sun Aug 08 2021 at 12:00 pm to 08:00 pm

Zachęta Narodowa Galeria Sztuki / Zachęta National Gallery of Art | Warsaw

Zach\u0119ta Narodowa Galeria Sztuki \/ Zach\u0119ta National Gallery of Art
Publisher/HostZachęta Narodowa Galeria Sztuki / Zachęta National Gallery of Art
Joanna Rajkowska. Rhizopolis | wystawa
Joanna Rajkowska. „Rhizopolis”
otwarcie wystawy: 01.02.2021
daty trwania wystawy: 01.02.2021 – 08.08.2021
kuratorka: Aneta Szyłak
współpraca ze strony Zachęty: Michał Kubiak
współpraca merytoryczna: Urszula Zajączkowska
projekt ekspozycji: Michał Rudnicki
[for English scroll down]
Joanna Rajkowska zaprasza widzów do Rhizopolis, świata korzeni drzew, który w jej wizji przyszłości może stać się dla ludzi jedyną szansą na przeżycie. Artystka od lat obserwuje masowe wycinki lasów, „Rhizopolis” jest więc wynikiem jej wewnętrznego sprzeciwu wobec karczowania wielkich połaci planety. Projekt ma przypomnieć o fundamentalnej zależności człowieka od ekosystemów, które nieodwracalnie niszczy.
Jeżdżąc w miejsca wyrębów, artystka obserwowała, jak człowiek stopniowo pozbawia Ziemię jej najbardziej życiodajnej warstwy. Traumatyczny widok całych hektarów powierzchni pokrytych korzeniami martwych drzew stał się bezpośrednim impulsem do pracy nad wystawą. Radykalny projekt Rajkowskiej ma pozwolić odbiorcom doświadczyć na własnym ciele możliwych skutków katastrofy klimatycznej. „Zadaniem tej wystawy jest przestrojenie naszej wrażliwości i wyobraźni – świat nie potrzebuje nas, żeby istnieć, ale my – pozbawieni habitatu, który niszczymy w zastraszającym tempie – nie przetrwamy” – wyjaśnia artystka.
„Rhizopolis” jest scenografią do nieistniejącego filmu – miastem korzeni, w którym zdesperowani uciekinierzy z powierzchni Ziemi mogą ukryć się po wielkiej katastrofie, kończącej trwającą obecnie epokę człowieka. Odwiedzający wystawę zejdą do podziemia, gdzie staną się gośćmi w tajemniczym świecie drzew. Zdominowana dotychczas przez człowieka przyroda okaże się być ratunkiem, dostarczającym tego, co niezbędne dla podtrzymania ludzkiego życia. Schronienie nie przyniesie jednak widzom poczucia bezpieczeństwa – w przestrzeni ogarniętej dojmującą ciemnością, wśród dziesiątek zawieszonych nad głowami martwych korzeni, panuje niepokój i groza.
„Chcę, żeby wchodząc na wystawę, odwiedzający poczuli się nieistotni, zrozumieli, że w majestatycznym świecie przyrody są takim samym kruchym, uwarunkowanym bytem, jak wszystko, co istnieje” – opowiada artystka. „Przeraża mnie sprawczość człowieka – fakt, że jednym gestem jesteśmy w stanie wykarczować setki hektarów lasu czy skazać niezliczone gatunki istot na zagładę. Zaburzamy porządek rzeczy na każdym poziomie, sami siebie prowadzimy na skraj antropogenicznej katastrofy klimatycznej. To, co teraz dzieje się na całym świecie, pandemia, to tylko przygrywka do tego, co nas czeka. Chciałabym, aby widz czuł moje własne przerażenie, ale i mój głęboki respekt wobec wszelkiej materii, wobec Ziemi”.
„Konstrukt »Rhizopolis« nie jest fantazją” – zauważa Urszula Zajączkowska, botaniczka, autorka m.in. książki Patyki, badyle, która od początku współpracowała z artystką nad wystawą. – „Nie szkodzi, że w naturze te korzenie wiszące w powietrzu nie przeżyłyby tygodnia, bo zostały wywleczone z ziemi. Te na wystawie, poszatkowane, spalone w elektrowni, już dawno grzałyby kaloryfery w Warszawie. Nikt nie myśli o tym, skąd te łagodne fale w naszych domach. Więc te odratowane, pokazane ludziom tony zwłok drzew tworzą tylko pozornie futurystyczną scenografię. Na niej zawsze opierał się nasz byt. Nikt z nas od tego nie ucieknie”.
Twórcy wystawy podkreślają, że żadne drzewo nie zostało ścięte na potrzeby „Rhizopolis”. Użyte w projekcie karpy zostały uratowane przed zrębkowaniem i spaleniem w piecach.
Joannna Rajkowska (ur. 1968) – autorka obiektów, filmów, instalacji, akcji i interwencji w przestrzeni publicznej, rzeźbiarka i fotografka. Studiowała malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Jest artystką wszechstronną, posługującą się różnorodnymi mediami. W przestrzeni publicznej wykorzystuje realnie istniejące miejsca, energie, organizmy i materiały. Najbardziej znane są jej projekty zrealizowane w Warszawie – „Poz----drowienia z Alej Jerozolimskich” (od 2002 roku), których głównym elementem jest sztuczna palma na rondzie Charles’a de Gaulle’a, organizująca jedną z symbolicznych osi miasta, i „Dotleniacz” (2006-2007) na placu Grzybowskim – antypomnik traumy w postaci stawu z chmurą ozonowanego powietrza zbudowanego na skraju byłego żydowskiego getta.
Więcej informacji o wystawie: zacheta.art.pl/pl/wystawy/rhizopolis-joanna-rajkowska
____________________
Joanna Rajkowska. "Rhizopolis"
the opening of the exhibition: 01.02.2021
duration of the exhibition: 01.02.2021 – 08.08.2021
curator: Aneta Szyłak
collaboration on the part of Zachęta: Michał Kubiak
substantive collaboration: Urszula Zajączkowska
exhibition design: Michał Rudnicki
Joanna Rajkowska invites audiences to Rhizopolis — a world of tree roots, which in her vision of the future could become humanity's only chance to survive. The artist has been observing mass felling of forests for years, and "Rhizopolis" is the result of her internal protest against clearing forests from large swathes of the planet. The project is intended to remind us of the fundamental dependence of humanity on the ecosystems it is irretrievably damaging and destroying.
Travelling to the logging sites, the artist observed how humanity is gradually stripping the Earth’s most life-giving layer. The traumatic sight of hectares of land covered with the roots of dead trees became a direct impulse to work on the exhibition. Rajkowska’s radical project is intended to let viewers experience first-hand the possible effects of a climate catastrophe. “The task of this exhibition is to retune our sensitivity and imagination — the world doesn’t need us to exist, but without the habitat we’re destroying at a terrifying pace, we will not survive”, the artist explains.
“Rhizopolis” is a screenplay for a non-existent film — a city of roots where desperate refugees from the surface of the Earth can hide after the great catastrophe that will end the current human era. Visitors will descend into the underground where they will become guests in a mysterious world of trees. Nature, previously dominated by humans, will turn out to be a refuge, providing what is necessary to maintain human life. The refuge will not bring the viewers a sense of security, however — in the space filled with intense darkness, among the dozens of dead roots hanging above their heads, there is anxiety and fear.
“I want the visitors to the exhibition to feel irrelevant, to understand that in the majestic world of nature, they are beings just as fragile and dependent as everything that exists’, the artist says. ‘I am terrified by the causative power of humanity – the fact that with one gesture, we can clear hundreds of hectares of forest or doom countless species to extinction. We disturb the order of things on every level; we ourselves are heading towards the brink of anthropogenic climate catastrophe. What’s happening around the world right now, the pandemic, that’s only a prelude to what’s waiting for us. I want the viewer to feel my terror, but also my deep respect for all matter, for the Earth”.
“The construct of Rhizopolis is not a fantasy’, notes Urszula Zajączkowska, botanist and author of books including Patyki, badyle, who worked with the artist on the exhibition from the start. ‘It doesn’t matter that in nature, these roots hanging in the air wouldn’t last a week, because they’ve been pulled out of the earth. The ones in the exhibition, chopped up and burned in a power plant, would have been heating radiators in Warsaw long ago. Nobody thinks about where the gentle waves of heat in our homes home from. So these rescued tons of tree corpses we show people are only a superficially futuristic set. Our existence has always been based on them. None of us can escape that”.
The creators of the exhibition emphasise that no trees were cut down for the “Rhizopolis” exhibition. The roots used in the project were saved from being chipped and burned.
Joanna Rajkowska (born 1968) — author of objects, films, installations, actions and interventions in public spaces, sculptor and photographer. She studied painting at the Academy of Fine Arts in Krakow and art history at the Jagiellonian University. She is a versatile artist, using diverse media. In the public space, she uses real locations, energies, organisms and materials. The best known are her projects realised in Warsaw — “Greetings from Jerusalem Avenue” (since 2002), the main element of which is an artificial palm tree on the Charles de Gaulle Roundabout, organising one of the symbolic axes of the city, and “Oxygenator” (2006–2007) in Grzybowski Square — an anti-memorial to trauma in the form of a pond with a cloud of ozonised air, built on the edge of the former Jewish ghetto.
More information about the exhibition: zacheta.art.pl/en/wystawy/rhizopolis-joanna-rajkowska?setlang=1

Event Venue & Nearby Stays

Zachęta Narodowa Galeria Sztuki / Zachęta National Gallery of Art, Warsaw, Poland

Tickets

Sharing is Caring: